Aan het einde van de oorlog : roman
Details
Genre
Romans
Onderwerp
Liefde,
Zussen,
Trauma's ; jeugd
Titel
Hoe staat het met de liefde? : roman
Auteur
Bert Natter
Taal
Nederlands
Editie
1
Uitgever
Amsterdam: Uitgeverij Thomas Rap, 2012
363 p.
363 p.
ISBN
9789400402416
Besprekingen
Leeswolf
Maria Hinckelbein, dat is de naam van de vrouw rond wie het allemaal draait in de nieuwe roman van…
Maria Hinckelbein, dat is de naam van de vrouw rond wie het allemaal draait in de nieuwe roman van Bert Natter. Nomen est omen bij Natter, want het loopt allemaal niet zo makkelijk in het leven voor Maria. De alleenstaande jonge boekhandelaarster worstelt met zichzelf. Aan lust en seks geen gebrek, maar ze slaagt er niet in de echte liefde te vinden en een duurzame relatie uit te bouwen met een man. Ze spiegelt zichzelf voortdurend aan haar beste vriendin ‘Welmoed’, moeder van drie kinderen en gehuwd met de ideale man ‘Felix’. ‘De eindeloze succesverhalen over bevallingen en de heiligenlevens van baby’s en heldendaden van kinderen maken me zo verdrietig.’ Welmoed heeft alles wat Maria verlangt om gelukkig te zijn. Omgekeerd benijden Welmoed en de leden van het vrouwenclubje ‘De Venusjancksters’ dan weer de seksuele escapades van Maria met succesauteur Allard Wiggel.
De reden waarom Maria niet in staat blijkt om een gezin te stichten en een toekomst uit te bouwen, ligt in haar verleden, dat haar maar blijft achtervolgen. Na de dood van haar zusje lijkt haar leven stil te zijn gevallen en wordt ze verteerd door schuldgevoelens. ‘Ik denk dat […]al die liefde van mij is achtergebleven in een gat in de grond.’ Aan het einde van het boek komt de Liefde (met een L) dan toch op de proppen. Als een soort deus ex machina komt Jason in haar leven en helpt hij haar om komaf te maken met het verleden. Dat laatste wordt geënsceneerd in een pathetische scène waarin het zusje haar — op de wijze van een Grieks koor — vanuit het graf toespreekt.
De roman is volledig opgebouwd rond de twee grote thema’s. Liefde en dood. Het grote gevaar bij dit soort boeken is om te vervallen in torenhoge clichés en een al dan niet gewilde vorm van parodie. Natter lijkt echter geen van beide uit de weg te willen gaan. Op een Almodóvariaanse wijze mengt hij hoog en laag, kitsch met literatuur, humor met ernstig drama. Passages en uitdrukkingen die zo uit een chicklit zouden kunnen komen en plotwendingen uit een populaire whodunit worden geflankeerd door zinsneden die aan Ovidius doen denken, citaten uit een tragedie van Vondel, de poëzie van Faverey en Bloem, en de Pavane van Ravel. De passage waarin Maria’s vader sterft, is een van de mooiste voorbeelden van hoe tragiek en humor naadloos met elkaar versmelten in het boek. ‘Mijn vader lijkt aan het begin van een woede-uitbarsting te staan, een explosie, alsof hij weet wat ik heb op te biechten en hij op het punt staat twaalf jaar opgepotte emoties in één ongetwijfeld grammaticaal correcte volzin in mijn gezicht te smijten, maar wat volgt is een implosie, niks laatste woorden. […] De koelplaat die onder de kist op de eettafel is geplaatst gaat met een stekker in het stopcontact naast de piano, waardoor het lijkt of we mijn vader aan het opladen zijn.’
Ondanks de geweldige clichés en theatraliteit levert deze mengvorm van genres en stijlen vermakelijke passages op die veel eerder dan een diepe zucht een glimlach ontlokken. Bovendien leest het verhaal erg vlot en is alles opgetekend in een aantrekkelijke stijl. Wie een beetje kitsch niet erg vindt, zal aan dit tragikomische boek best wel een prettige leeservaring overhouden. [Mieke Opstaele]
De reden waarom Maria niet in staat blijkt om een gezin te stichten en een toekomst uit te bouwen, ligt in haar verleden, dat haar maar blijft achtervolgen. Na de dood van haar zusje lijkt haar leven stil te zijn gevallen en wordt ze verteerd door schuldgevoelens. ‘Ik denk dat […]al die liefde van mij is achtergebleven in een gat in de grond.’ Aan het einde van het boek komt de Liefde (met een L) dan toch op de proppen. Als een soort deus ex machina komt Jason in haar leven en helpt hij haar om komaf te maken met het verleden. Dat laatste wordt geënsceneerd in een pathetische scène waarin het zusje haar — op de wijze van een Grieks koor — vanuit het graf toespreekt.
De roman is volledig opgebouwd rond de twee grote thema’s. Liefde en dood. Het grote gevaar bij dit soort boeken is om te vervallen in torenhoge clichés en een al dan niet gewilde vorm van parodie. Natter lijkt echter geen van beide uit de weg te willen gaan. Op een Almodóvariaanse wijze mengt hij hoog en laag, kitsch met literatuur, humor met ernstig drama. Passages en uitdrukkingen die zo uit een chicklit zouden kunnen komen en plotwendingen uit een populaire whodunit worden geflankeerd door zinsneden die aan Ovidius doen denken, citaten uit een tragedie van Vondel, de poëzie van Faverey en Bloem, en de Pavane van Ravel. De passage waarin Maria’s vader sterft, is een van de mooiste voorbeelden van hoe tragiek en humor naadloos met elkaar versmelten in het boek. ‘Mijn vader lijkt aan het begin van een woede-uitbarsting te staan, een explosie, alsof hij weet wat ik heb op te biechten en hij op het punt staat twaalf jaar opgepotte emoties in één ongetwijfeld grammaticaal correcte volzin in mijn gezicht te smijten, maar wat volgt is een implosie, niks laatste woorden. […] De koelplaat die onder de kist op de eettafel is geplaatst gaat met een stekker in het stopcontact naast de piano, waardoor het lijkt of we mijn vader aan het opladen zijn.’
Ondanks de geweldige clichés en theatraliteit levert deze mengvorm van genres en stijlen vermakelijke passages op die veel eerder dan een diepe zucht een glimlach ontlokken. Bovendien leest het verhaal erg vlot en is alles opgetekend in een aantrekkelijke stijl. Wie een beetje kitsch niet erg vindt, zal aan dit tragikomische boek best wel een prettige leeservaring overhouden. [Mieke Opstaele]
NBD Biblion
Gerard Oevering
De hoofdpersoon in de tweede roman van Natter (1968) is Maria, de eigenaresse van een boekwinkel,…
De hoofdpersoon in de tweede roman van Natter (1968) is Maria, de eigenaresse van een boekwinkel, die haar studie neuropsychologie niet afmaakte. Haar relatie tot de vrouwen in haar omgeving, zoals haar zaakwaarneemster, haar vriendin Welmoed, haar moeder en haar gestorven zusje Lisa lijkt aanvankelijk harmonisch, maar in de loop van het verhaal verdiept het bestaande craquelé aan spanningen zich tot diepe barsten. Zij bedriegen en bedreigen elkaar onder het mom van genegenheid met elkaars minnaars. Hoewel vanuit vrouwelijk perspectief beschreven, lijkt in de seksscènes de mannelijke lustbeleving te overheersen. De verhouding tussen Maria en haar zus Lisa krijgt gestalte in flash-backs. Het drama tussen beide zussen, en de verwerking ervan door Maria, is de kern van de roman. Namen leggen soms verband met mythen. Er is veel dialoog. De flash-backs, de dromen en de spanning tussen wens en werkelijkheid structureren het verhaal goed. Een goedgeschreven roman met een intrigerende plot. Kleine druk.