De omweg
×
De omweg
Nederlands
2022
Volwassenen
Een vrouw trekt zich terug op een afgelegen plek in Wales, terwijl haar echtgenoot haar op het spoor probeert te komen.
Genre Romans
Onderwerp Natuur, Wales, Eenzaamheid
Titel De omweg
Taal Nederlands
Uitgever Amsterdam: Cossee, 2022 (Andere uitgaven)
208 p.
Verschijningsdatum 03-02-2022
ISBN 9789464520170

Leeswolf

Het vrouwelijke hoofdpersonage van De omweg is als docente vertaalwetenschap aan een universiteit verbonden waar ze een proefschrift voorbereidt over de dichteres Emily Dickinson. Wanneer aan het licht komt dat ze een affaire met een eerstejaarsstudent heeft, wordt ze ontslagen. Daarop vlucht ze weg uit Amsterdam en betrekt ze een oude boerderij in Wales. De vrouw verkleint haar leven door zich moederziel alleen in deze uithoek van het Verenigd Koninkrijk te vestigen. Haar man en ouders brengt ze niet de hoogte van haar bestemming. In de loop van het verhaal schuift Gerbrand Bakker je stukje bij beetje informatie toe. Een aantal broodnodige gegevens houdt hij echter bewust achter de hand. Zo blijf je even onwetend als haar echtgenoot over de ware toedracht van de affaire. Verder blijft de vrouw niet toevallig helemaal tot het einde van de roman naamloos. Het niet prijsgeven van haar echte identiteit en het partieel verzwijgen van haar voorgeschiedenis creëren vervreemding en mysterie. Bakker verplicht je op die manier om de lege plekken van de tekst zelf in te vullen met behulp van je verbeelding.
Voor praktische zaken komt de vrouw in contact met de bewoners van het dorp Waunfawr en het stadje Caernarfon. Het blijkt een kleine, verstikkende gemeenschap te zijn waar iedereen elkaar kent. De ontmoeting met de twintigjarige Bradwen Jones is daarentegen wel aangenaam. Tijdens het in kaart brengen van langeafstandspaden maakt hij een omweg langs de boerderij van de vrouw. Gaandeweg wordt het voor Bradwen duidelijk dat ze ernstig ziek is: ze slikt bijna onafgebroken pijnstillers, valt regelmatig flauw en kan soms zelfs niet meer normaal praten. Bradwen besluit bij haar in te trekken en voor haar te zorgen, maar ook hij krijgt de waarheid over haar verblijf niet te horen. Wat daarna volgt, is een verslag van haar langzame fysieke aftakeling. Uiteindelijk blijkt de vrouw een moedig en zelfbewust individu te zijn die zich heeft teruggetrokken om in alle sereniteit alleen te sterven. Dat resulteert niet in een conventionele psychologische roman die de gedachten van de hoofdpersoon in extenso beschrijft. De lezer moet het stellen met een rudimentaire voorstelling van de gebeurtenissen, waarbij de kern (de binnenwereld van de vrouw) met opzet is weggelaten.
Achter de bedrieglijke eenvoud van De omweg schuilen zowel thematisch als formeel heel wat gesuggereerde en verscholen betekenissen (zie bijvoorbeeld de verwijzingen naar Emily Dickinson). De hoofdthema’s eenzaamheid, ziekte en dood zorgen voor een unheimliche sfeer, maar daarnaast zijn ook lichtheid, tederheid en hoop prominent aanwezig. Bakker heeft met De omweg een persoonlijke roman geschreven, wars van alle trends. Het boek heeft veel te bieden, maar is geen tour de force geworden. Dat is te wijten aan de trage opbouw en aan het feit dat Bakker er daardoor niet helemaal in slaagt om de aandacht van de lezer vast te houden.
[Glen Fobelets]

NBD Biblion

Redactie
Heruitgave van de literaire roman uit 2010. Een jonge vrouw probeert te ontsnappen aan de omstandigheden van haar eigen leven. Ze wil dingen vergeten, is gevlucht voor lastige situaties en pijnlijk nieuws. Na een affaire met een van haar studenten besluit ze ver weg, in Wales, opnieuw te beginnen. Als ze maar de kans krijgt — want haar echtgenoot is naar haar op zoek, en schakelt de politie in. ‘De omweg’ is in Gerbrand Bakkers kenmerkende ingetogen, soms geestige stijl geschreven, met een scherp oog voor detail en menselijke verhoudingen. Voor een brede tot literaire lezersgroep. Gerbrand Bakker (1962) is auteur, columnist en hovenier. Zijn werk, waaronder het tevens verfilmde ‘Boven is het stil’, won meerdere literaire prijzen. Recent verschenen van hem twee uitgaves bij Privé-domein: ‘Jasper en zijn knecht’ en ‘Knecht alleen’. Ook schreef hij enkele non-fictieboeken.