Kun je geheimen hebben in een vriendschap? En kun je bevriend zijn met iemand die sympathie koestert voor jouw vijanden? In Narcis, de tweede roman van Judith Fanto, groeien zes vrienden op tegen de achtergrond van de Weense jaren twintig, dertig en veertig. Een explosief tijdsgewricht, zo in de opmaat naar de Tweede Wereldoorlog: de opkomst van het fascisme, de Anschluss, de Kristallnacht.

Wie Viktor las, Fanto's verrassende, bestsellende debuut uit 2020, herkent die achtergrond. De familie van Fanto's moeder komt uit Wenen en de schrijver vermengde in haar debuutroman kundig twee deels fictieve en deels autobiografische verhalen: het leven van haar Weense oudoom en de naoorlogse weg naar volwassenheid van alter ego Geertje die het zwijgen van haar Joodse familie wil doorbreken en haar eigen relatie tot het Jodendom onderzoekt.

In Narcis gaat Fanto iets verder terug in de tijd. Ze brengt het Wenen van begin twintigste eeuw tot leven; de straten, de cafés en de parken. Maar vooral beschrijft ze geuren. Een van de vrienden, Béla, ontwikkelt zich tot geurcomponist (ja, dat beroep bestaat). In de preoccupatie met geur herinnert Narcis aan Het Parfum van Patrick Süskind. 'Een goede narcissengeur', zegt Béla ergens, 'kent geen zoetigheid en heeft een aldehyde noot - maar niet meer dan dat; te veel aldehyden in een parfum maken dat een vrouw naar niet meer ruikt dan naar schone was.' Die geuren dienen anders dan bij Süskind hier meer als sfeermakers dan dat ze uitgroeien tot een belangrijk motief in het verhaal.

Ook de bezigheden van de verteller - de uit Nederland afkomstige Manno, die restaurateur van schilderijen wordt - komen tot in detail aan de orde. Paletmes, lijnolie, orpiment, lijmstijfselbedoeking; het beroep heeft geen geheimen voor Fanto. Al die vakdetails maken de roman wel wat topzwaar. De beschrijvingen houden het verhaal meer op dan dat ze je inzicht geven in het personage van de verteller.

Als de jaren dertig aanbreken, verdelen de ideologische tegenstellingen de vrienden. Kan deze jarenlange vriendschap die kloof doorstaan? De groep probeert de harmonie te bewaren. Maar wanneer blijkt dat de zich bij de nazi's voegende Berti zelfs in staat is tot verraad, kan vergelding niet langer uitblijven. Het gruwelijke demasqué zie je van mijlenver aankomen, maar Fanto werkt daar met zoveel voelbaar plezier naartoe, dat je het haar vergeeft. Vriend Berti komt na zijn verraad in een heel ander licht te staan, een ontmaskering die de lezer tot het einde geboeid houdt.

Een spannend plot opbouwen kan Fanto, alleen in stijl valt deze tweede roman wat tegen. Maakte de schrijfster in Viktor indruk met rake en levendige dialogen, in Narcis schuren de soms anachronistische vondsten. Bij alle historische context waarin de verwikkelingen plaatsvinden - zelfs de naam van de Nederlandse museumdirecteur Henk Baard klopt - verbaast het dat de omgangsvormen en de dialogen nogal modern aandoen. 'Ga lekker plukken, zou ik zeggen. Narcissen genoeg!' is geen formulering die je in 1926 verwacht.

Ook staat er geen rem op bloemrijke taal, vol van bijvoeglijk naamwoorden en vergelijkingen. Er heerst een 'geladen, meubelachtig zwijgen'; de dode tante heeft 'een gezichtshuid als een ploegveld in de herfst'. Een gespannen sfeer bij de vrienden: 'De rest van de dag hielden we het oppervlak van ons samenzijn rimpelend met nieuwe golfjes van gelach, opdat geen rustige waterspiegel de onvaste bodem van onze vriendschap zou blootleggen, met zijn verraderlijke kloven en spelonken.' Iets minder van die gezwollenheid had de roman goed gedaan.