Het school- en privéleven van een begaafde, gevoelige, maar door huiselijke omstandigheden toch wat psychisch gedeformeerde leerling van 6 gymnasium staan centraal, naast de lotgevallen van een aankomend leraar Nederlands, van wie eveneens zijn schoolervaringen en zijn persoonlijke omstandigheden verteld worden. Door deze verschillende invalshoeken te kiezen weet Vestdijk een genuanceerd beeld te geven van een middelbare school in vroeger jaren, al is het drama dat zich in het verhaal afspeelt, geenszins alledaags te noemen. Het verwaarloosde gebit van de jongen (de 'ivoren wachters') speelt daarbij een grote rol. Het boek boeit van het begin tot het eind. Vestdijk (1898-1971) was arts, dichter, essayist, vertaler en muziekcriticus en schreef 52 romans, ontving talloze Nederlandse literatuurprijzen, waaronder de P.C. Hooftprijs in 1950 voor 'De vuuraanbidders', en werd van 1958 tot 1967 steeds genomineerd voor de Nobelprijs voor de Literatuur. 'Ivoren wachters' werd in 1998 verfilmd door Dana Nechushtan.