Book
Dutch
Other formats
Accessible formats:

Volgend jaar in Berchem

Leo Pleysier (author)

Volgend jaar in Berchem

Tijdens een nieuwjaarsbijeenkomst halen broers en zussen herinneringen op aan hun jeugd op het Vlaamse platteland.
Subject
Familie, Vaders
Title
Volgend jaar in Berchem
Author
Leo Pleysier
Language
Dutch
Publisher
Amsterdam: De Bezige Bij, 2000 | Other editions
144 p.
ISBN
90-234-3887-6

Other formats:

Accessible formats:

Availability in Flemish libraries

More than 150 times in Flemish libraries

Reviews

Een koor van kinderen over de dode vader

Leo Pleysier

Volgend jaar in Berchem

De Bezige Bij, Amsterdam, 144 p., 550 frank.

Nu al bijna dertig jaar lang brengt Leo Pleysier in zijn proza de complexe verhouding in kaart van een maatschappelijk en cultureel geëvolueerde 'ik' met zijn afkomst. De agrarische Noorderkempen, het gezin van een veekoopman, het (zeker indertijd) allerminst verfijnde leven van boeren, het vee, de landerijen en de schabberigheid (de term is van Pleysier) waartoe het de mensen determineerde. In de eerste boeken was de verhouding met het landleven zelf aan de orde, de 'afstand' tussen stad en platteland. Geleidelijk aan verschenen er personages in deze taferelen, eerst op een foto in De weg naar Kralingen (1981), later in hun volle identiteit: de moeder in Wit is altijd schoon (1989), de zus in De kast (1991), de tante-non in De Gele Rivier is bevrozen (1993) en de broer in Nigeria in Zwart van het volk (1996).

Vele jaren eerder echter werd het schrijven aan De razernij der win…Read more

Als ik die familie begrijp, zal ik ook die grote wereld begrijpen

Met Wit is altijd schoon (1989) begon Leo Pleysier aan een reeks van teksten waarin om beurten verscheidene familieleden aan het woord kwamen over hun leven, hun verbondenheid met het landschap van hun jeugd, hun manieren om met hun herinneringen om te springen. Na de moeder, de zus, de tante-non en de broer is in Volgend jaar in Berchem de vader aan de beurt. Maar dan wel met enig voorbehoud: anders dan zijn voorgangers krijgt hij geen eigen stem en is het een koor van zijn kinderen dat een klankbeeld van hem opmaakt. En nog opvallender: de stem van de verteller is helemaal weggevallen, zodat hij zich lijkt te verschuilen achter de anderen. Dit kan niet anders dan een heel gevoelig boek zijn.

Heeft het niet lang geduurd voor de vader op de voorgrond trad?

"De reden dat hij zo laat aan de beurt komt, is dat dit het lastigste portret van allemaal is. Maar dat heb ik elke keer als ik er midden in zit, dat ik me voorneem nooit meer zoiets moeilijks te maken. Anderzijds, dit is even zo goed het boek van de vader als dat van een groep kinderen. Terwijl ze hun vader portretteren door over hem te praten, portretteren ze ook zichzelf. Je kunt onderhand van een groepsportret spreken, niet alleen in verband met dit boek, ook als je mijn recentste boeken bekijkt. En ik heb de indruk dat de serie nu wel rond is. Maar tegelijk durf ik dat nauwelijks hardop te zeggen, want ik heb het in het verleden nog al wel eens gezegd."

Hoe ontstaat en groeit zo'n boek dan?

"Het begint altijd op dezelfde manier, met een beeld, een scène. Ik heb een dik boek waarin ik al zo lang als ik schrijf invallen noteer, en dit stond er al jaren in: een bijeenkomst van een grote familie, met…Read more

Herinneringen ophalen is gemakkelijker dan nadenken

Diep in de Noorderkempen, waar het vaderland ten einde loopt in veel zandgrond en nog veel meer varkensmest, noteert een schrijver de stemmen in zijn hoofd. Er is wellicht geen andere hedendaagse schrijver in dit taalgebied die zo overtuigend dialect tot literatuur heeft omgesmeed als Leo Pleysier. De harde, soms zelfs snauwende klankkleur van zijn streektaal krijgt in zijn handen een intrigerende muzikaliteit. Pleysiers idioom is het dialect voorbij, maar toch ook geen schrijftaal. Vrijdag werd Pleysiers nieuwe roman Volgend jaar in Berchem boven de doopvont gehouden. In Herentals nog wel. Hij mag dan onverstoord vasthouden aan zijn geografische afzondering, over belangstelling voor zijn nieuwe roman zal Pleysier niet te klagen hebben. Sinds zijn doorbraak met Wit is altijd schoon uit 1989 behoort Pleysier tot Vlaanderens bekendste en beste schrijvers. Volgend jaar in Berchem zou het sluitstuk kunnen zijn van de reeks romans die Pleysier sinds 1989 over familieleden geschrev…Read more

Ik wilde een polyfonie - Leo Pleysier schrijft met 'Volgend jaar in Berchem' zijn vaderboek

RIJKEVORSEL - Met het gloednieuwe 'Volgend jaar in Berchem' rondt Leo Pleysier de stemmencyclus af die startte met de taterende moeder in 'Wit is altijd schoon'. Het lastigste portret, dat van de zwijgende vader, reserveerde hij tot op het laatst. «Ik wilde deze keer meerstemmigheid in mijn boek,» aldus Leo Pleysier. «Het moest een polyfonie worden.»

- De overgang van oud naar nieuw is bij jullie geen familiefeest geweest zoals in 'Volgend jaar in Berchem?'

«Neen. Gewoonlijk plannen wij niets. Ik ben niet voor dat gedoe, hield mijn hart vast bij dit millennium-2000-gebeuren. Laat deze kelk aan mij voorbijgaan, dacht ik. Ach, wat is dat, een jaar dat verandert? Niets. Na 2000 keren zouden we beter moeten weten. Overigens pasten grote feesten en uitbundigheid helemaal niet bij de afgelopen eeuw. Dit was geen eeuw waarop de mensheid met trots kan terugblikken. Hier paste terughoudendheid, zeker geen lawaai en gedoe.»

Marchandise

- En toch is net oudejaar de setting in je nieuwste boek.

«Weet je dat ik een beetje geambeteerd was, dat de intriges zich precies dan afspelen? Ik wilde het boek onder geen beding rond eindejaar op de markt hebben. Het zou nog de indruk geven dat ik het speciaal voor die gelegenheid heb geschreven. 'Volgend jaar in Berchem' is een bijeenkomst van familieleden zoals ze die elk jaar …Read more

Portret van de vader

BOEKEN - NAT VAN DE INKT

Leo Pleysier is weer helemaal thuis na zijn Afrikaanse uitstap in Zwart van het volk - al valt te bezien of hij ooit echt is
weggeweest. In zijn nieuwe roman Volgend jaar in Berchem zit een familie - "de" Pleysier-familie - bijeen op nieuwjaarsdag, te vieren. Kinderen lezen nieuwjaarsbrieven voor en krijgen geschenken. Daarna ontspoort het feest algauw in een halfnostalgische herdenking van de stamvader. Zoals dat gaat op familiefeesten. Het ontspoort, want dit was de bedoeling niet. De meningsverschillen liggen diep, vooral inzake wat over vader gezegd mag worden. Een paar keer dreigt er regelrechte ruzie.

Maar zover komt het niet, want Pleysier heeft andere zorgen in dit boek. In feite gaat de discussie, voorbij het gewelddadige karakter van de patriarch, over nodeloos mishandelen van dieren en de uitlopers daarvan, van afstomping, onverschilligheid en geweld, in de relaties met andere mensen. Met zijn kinderen dan bijvoorbeeld.

Leo …Read more

Nadat hij over zichzelf, zijn moeder, zijn zus, zijn tante non en zijn broer had geschreven, heeft Leo Pleysier zich gewaagd aan de figuur die zijn gevoelige schrijverschap onrechtstreeks misschien het meest heeft bepaald: zijn vader, voor wiens geweld hij als kleine jongen onder tafel vluchtte. Op nieuwjaarsdag komen de kinderen met hun partner en kroost zoals elk jaar samen voor een gezellige reünie: er worden nieuwjaarsbrieven voorgelezen, cadeautjes gegeven, er wordt gepraat, gespeeld en gekaart. Heel herkenbaar lijkt het allemaal, maar al gauw verschijnen er barsten in de taferelen van knusse gezelligheid die hier worden opgeroepen. De overleden vader vond zulke samenkomsten maar verloren tijd. Herinneringen komen los: hoe hij 'vergat' zijn dochter van kostschool af te halen, hoe hij als veehandelaar omging met de dieren, hoe hij elders vol grappen zat en thuis afwezig was of bijna geen onderscheid meer maakte tussen dieren en kinderen. Er wordt in zijn verleden gegraven van door…Read more
De Vlaamse schrijver Leo Pleysier (1945) brak in Nederland door toen zijn roman 'Wit is altijd schoon' (1989) werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. De roman 'De Gele Rivier is bevrozen' (1993) werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. In 'Volgend jaar in Berchem' volgt Pleysier een zelfde procedé als in eerdere romans. Een op de achtergrond aanwezige verteller registreert de stemmen die hij hoort, in deze roman tijdens een familiereünie op nieuwjaarsdag. Nadat de kinderen hun nieuwjaarsbrief hebben voorgelezen, hun cadeautjes hebben uitgepakt en aan het spelen zijn gezet, volgt een gesprek tussen de nonkels en de tantes, waarin de gestalte oprijst van de overleden pater familias. De prachtig Vlaams gestileerde stemmen verwoorden in een nostalgisch omzien gevoelens van bewondering, pijn en weerzin bij de duistere verzetsheld en roekeloze veesmokkelaar die hun vader was. In het herdenken van een gedeeld verleden vinden de kinderen een geborgenheid die hun vader niet kon g…Read more

About Leo Pleysier

CC BY-SA 4.0 - Image by Michiel Hendryckx

Leo Pleysier (b. Rijkevorsel, 28 May 1945) is a Belgian writer.

Bibliography

  • Mirliton, een proeve van homofonie (1971)
  • Niets dan schreeuw (1972)
  • Negenenvijftig (1975)
  • Bladschaduwen (1976)
  • En wat zullen we over het sterven zeggen? (1976)
  • Het jaar van het dorp, of De razernij der winderige dagen (1977)
  • Vlaanderen '77 (1977)
  • De weg naar Kralingen (1860–1980) (1981)
  • Inpakken en wegwezen (1983)
  • Kop in kas (1983)
  • Shimmy (1987)
  • Wit is altijd schoon (1989)
  • De kast (1991)
  • De Gele Rivier is bevrozen (1993)
  • Zwart van het volk (1996)
  • Volgend jaar in Berchem (2000)
  • De dieven zijn al gaan slapen (2003)
  • De trousse (2004)
  • De Latino's (2007)
  • Dieperik (2010)
  • De zoon, de maan en de sterren (2014)
  • Familiealbum (2015)
  • Heel de tijd (2018)
Read more on Wikipedia