Voor bibliotheekmedewerkers

Waarom worden mijn zoekresultaten uitgebreid met bepaalde termen?

De catalogus probeert te helpen om een zoekopdracht te vertalen naar termen die gebruikt zijn bij het beschrijven van publicaties door de bibliotheek. Bijvoorbeeld: 'Filosofie', 'wijsbegeerte' en 'Westerse filosofie' worden in de catalogus als synoniemen beschouwd. Als je zoekt op 'filosofie', dan wordt je zoekopdracht meteen uitgebreid met de andere twee termen. Wil je toch zoeken op 'filosofie' alleen, dan gebruik je dubbele aanhalingstekens. Ook op de andere twee termen kan je apart zoeken, ze worden apart gehyperlinkt in de tekst die de uitbreiding meldt van je zoekopdracht.

Hoe kan ik doorlinken of favorieten maken van mijn zoekresultaten?

Doorlinken naar resultatenlijst
Het is mogelijk om direct te linken naar een lijst met zoekresultaten. Dat kan door de zoekvraag toe te voegen aan de URL van de catalogus:
Bv. http://www.bibliotheek.be/catalogus?q=zoekvraag.
Zoeken op meerdere woorden doe je in de zoektaal tussen dubbele aanhalingstekens.
Ook geavanceerde zoekvragen met de zoektaal kunnen toegevoegd worden in een URL.

Voorbeelden 
https://www.bibliotheek.be/catalogus?q=claus
https://www.bibliotheek.be/catalogus?q=author:claus (zoektaal in URL)

Doorlinken naar detailpagina
Elke publicatie heeft een detailpagina met een eigen URL. Klik op de titel om vanuit de resultatenlijst naar de detailpagina te gaan. Om te linken naar de detailpagina van een publicatie, kan je de URL gebruiken zoals die verschijnt in de adresbalk van je browser. 
https://www.bibliotheek.be/catalogus/hugo-claus/het-verdriet-van-belgie-roman/boek/library-marc-vlacc_10117442

 

Ik krijg op de detailpagina geen koppelingen met bv. Wikipedia te zien. Hoe komt dit?

De koppelingen op de detailpagina worden opgebouwd door middel van webservices. Dit betekent dat tijdens het laden van de pagina externe websites worden geraadpleegd. Mogelijk houdt de firewall of proxy van jouw bibliotheek of gemeentenetwerk het raadplegen van die externe website tegen. Een eenvoudige vraag aan de systeembeheerder om volgende domeinen toe te laten op het netwerk, zal meestal volstaan. De volledige lijst van externe websites die toegankelijk moeten zijn:

webservices.bibliotheek.be - voor covers en flapteksten
cover.biblion.nl - covers
mom.biblion.nl - Meer over Media van NBD Biblion 
books.google.com - Google Books  
facebook.com - sociale media 
uitdatabank.be - UIT-API 
www.dbnl.org - koppelingen naar volledige teksten van Dbnl
http://www.knack.be/ - Knack Boekenburen-recensies
www.google-analytics.com 
http://hs.aquabrowser.be - Holdings-service
http://maps.gstatic.com - Google Maps
http://maps.google.com - Google Maps
http://ws.spotify.com - Spotify-muziekfragmenten
http://itunes.apple.com 
http://www.boekenbank.be 
wikipedia.org 
muziekweb.nl - muziekfragmenten
http://autocomplete.aquabrowser.com - autocomplete

Waar vind ik het Vlacc-nummer?

Elk document heeft een eigen gedetailleerde URL. Op het einde van deze URL staat het Vlaccnummer.

https://www.bibliotheek.be/catalogus/hugo-claus/het-verdriet-van-belgie…10117442

Hoe kan ik zien hoe een boek in Open Vlacc is ingevoerd?

Vul deze URL aan met het Vlaccnummer van het werk waarvan je de MARC XML weergave wil krijgen:
http://zoeken.bibliotheek.be/export/marc21?itemid=|library/marc/vlacc|

Bijvoorbeeld: 
http://zoeken.bibliotheek.be/export/marc21?itemid=|library/marc/vlacc|8231418

 

Hoe werken gecombineerde zoekvragen?

Zoekvragen waarin gebruik gemaakt wordt van indexcodes zoals beschreven bij "Hoe werkt de zoektaal", kunnen gecombineerd worden door het gebruik van Booleaanse operatoren. Zet de operatoren AND, NOT en OR in hoofdletters.

Booleaanse operatoren

  • AND: het zoekresultaat moet voldoen aan de combinatie van de zoekvoorwaarden voor en na de AND-operator.
  • OR: het zoekresultaat moet maar aan één van de voorwaarden (voor en na de OR-operator) voldoen.
  • NOT: het zoekresultaat mag niet de voorwaarde bevatten die opgegeven is na de NOT-operator.


Voorbeelden van gecombineerde zoekvragen

type:film AND language:ita
Italiaans gesproken films

type:fictie NOT language:dut
Fictie in andere talen dan het Nederlands

genre:cultfilms AND format:dvd
Cultfilms op dvd

author:"toni morrison" OR subject:"toni morrison"
Titels van de auteur Toni Morrison of over Toni Morrison

language:eng AND format:boek AND dateentered:now-3m
Engelstalige boeken die de afgelopen drie maand toegevoegd zijn op www.bibliotheek.be

dateentered:now-3m AND language:eng AND format:boek NOT age:volwassenen
Engelstalige jeugdboeken de afgelopen drie maand toegevoegd op www.bibliotheek.be


Boolean binnen de index

Rond alles haakjes zetten en index herhalen!

Voorbeeld:

ballet AND (doelgroep:"vanaf 12-14 jaar" OR (doelgroep:"vanaf 15 jaar")) AND language:dut

Hoe worden de resultaten van de catalogus gesorteerd?

Alle zoekresultaten worden altijd standaard gesorteerd op 'relevantie'. De standaardsortering kan gewijzigd worden met de opties om chronologisch op publicatiejaar te rangschikken of alfabetisch op titel of auteur.  
De ingebouwde relevantiesortering houdt onder andere rekening met de plaats en de frequentie waarin je zoekterm(en) voorkomen in de beschrijving van de publicaties.  
Enkele regels voor de relevantiesortering zijn:

zoekresultaten waarin de exacte zoekterm voorkomt, scoren hoger in de relevantiesortering
zoekresultaten waarin de zoekterm meermaals voorkomt, scoren hoger in de relevantiesortering
zoekresultaten waarin de zoekterm in belangrijke velden (bv. auteur, titel) voorkomt, scoren hoger in de relevantiesortering
zoekresultaten met veel gegroepeerde uitgaves scoren hoger in de relevantiesortering
zoekresultaten waarbij de titels in het bezit zijn van veel bibliotheken scoren hoger in de relevantiesortering

Een andere manier om een andere sortering op te geven is door aan de URL 
&hardsort=year 
&hardsort=title
&hardsort=author 
toe te voegen, bijvoorbeeld https://www.bibliotheek.be/catalogus?q=author:%22Annelies+Verbeke%22&hardsort=year.

Wat is de uitgave-groepering?

De catalogus groepeert verschillende edities van eenzelfde publicatie of uitvoeringen van eenzelfde muziekwerk op de resultatenlijst. De verschillende talen waarin eenzelfde boek of werk verschenen is, worden gegroepeerd. Er wordt ook verwezen naar versies van het werk in andere materialen. Door de groepering kunnen zoekresultaten overzichtelijk en gebruiksvriendelijk worden gepresenteerd.

Doorklikken op de link 'Toon alle gelijkaardige uitgaves' (onder Details) geeft een lijstje met alle edities, de vertalingen en uitgaven in andere materialen van dat werk. 

De catalogus gebruiken

Hoe zoek ik een boek, cd, film of een ander item op in de catalogus?

Geef één of meerdere zoekwoorden in en druk op Enter of klik op 'Zoeken' om te zoeken. Als je even wacht krijg je ook zoeksuggesties te zien die je kunt aanklikken.

De zoekresultaten kun je verfijnen (bv. op materiaal of jaar van uitgave) met de filters die onder de zoekbox verschijnen, of sorteren met de sorteeroptie rechts boven de zoekresultaten. 

screenshot filteren en sorteren

 

Klik op een resultaat om een gedetailleerde beschrijving te zien en te weten te komen of het materiaal aanwezig is in de bib. Met de 'waar staat het' knop klik je meteen door naar die beschikbaarheidsinformatie.

Zoeken als een pro: hoe werken met de zoektaal van de catalogus?

Tijdens het zoeken krijg je filter- en sorteeropties te zien die je eenvoudigweg kunt aanklikken. Als je dat wenst kun je echter volledig zelf een voorgefilterde zoekopdracht ingeven in het zoekvak. Hieronder vind je een overzicht van de zoekindexen die je kunt gebruiken. Alle zoektermen zijn ook te combineren met de booleaanse operatoren AND, OR, NOT.

Vervolgens kun je ook het resultaat op een andere manier sorteren. Standaard worden ze namelijk weergegeven in volgorde van relevantie. Om volgens jaar van uitgave te sorteren, kan je de parameter &hardsort=year meegeven in de URL, bijvoorbeeld: /catalogus?q=dateentered:now-2days&hardsort=year 

Zoekvragen met codes kunnen ook gecombineerd worden. Lees daarvoor het artikel over Gecombineerde zoekvragen.  
 

Zoekindexen

author:
author:"Doris Lessing"
Auteursnaam, hoeft niet de volledige naam te zijn

title:
title:"harry potter en de vuurbeker" 
Titel of een deel ervan

subject:
subject:Berlijn
Onderwerp / thema

format:
format:krant
Mogelijke waarden: boek, krant, tijdschrift, artikel uit tijdschrift, cd, dvd, fundel, ...
Zie ook onder "Wat?" op de homepagina van de catalogus

type:
type:film
Mogelijke waarden : fictie, non-fictie, muziek, film

language:
language:turks 
Publicatietaal is Turks

languageo:
languageo:turks
Originele ("o") taal is Turks (publicaties vertaald uit het Turks)

doelgroep:
doelgroep:"vanaf 12-14 jaar"
doelgroep:"jeugd"
Mogelijke waarden: jeugd, volwassenen, of een specifieke leeftijdsverwoording (bijvoorbeeld: “vanaf 0-2 jaar”, "vanaf 9-11 jaar" of “vanaf 15 jaar”).
Zie ook onder "Voor wie?" op de homepagina van de catalogus

publisher:
publisher:"de eenhoorn"
Naam van de uitgever

siso:
SISO:706
SISO-code

zizocode:
zizocode:lalala
Mogelijke waarden: ZIZO-codes (Zonder Inspanning ZOeken) in Open Vlacc

level: 
level:"avi 6" 
Mogelijke waarden: Nieuwe en oude AVI-leesniveaus

utitle:
utitle:"Un ballo in maschera"
Uniforme titel

mc_code:
mc_code:J1
Code van de Vlaamse muziekclassificatie 

series:
series:Kiekeboe
series:dwarsligger
Reekstitel

nur:
nur:"623"
NUR-code (een classificatie van de uitgever) 

url:
url:stad.gent
URL waar het resultaat beschikbaar is

awards:
awards:"man booker prize"

functiecode:
author_relator:trl
author_relator:saxofoon
Mogelijke waarden: vaste functiecodes, verwoordingen uit functie 'vrij veld'

bibno: 
bibno:2722901
"Winnend" identificerend nummer, meestal Vlacc-nummer, maar kan ook een lokale id zijn

isbn:
isbn:9789044610420

issn:
issn:10771-8179  

ean:
ean:7318599915418

uitgeversnr: 
uitgeversnr:"47715-8"

sourceid:
sourceid:HFX7489
Identificatienummer in een andere databank, bv. CDR-recordnummer

frabl:
frabl:"35A28B3E75F1ACA0"
De frabl is de code waarop verschillende edities gegroepeerd worden. Door erop te zoeken zie je alle uitgaven, die normaal samen weergegeven worden, zonder groepering als een resultatenlijst. Dit is ook de link onder "Andere uitgaves" die je bij "Ook in andere collecties" op de detailweergave van een catalogusitem terugvindt.

tracktitle:
tracktitle:”my favorite things”
Titel van een track

year:
year:2009
Publicaties uitgegeven in 2009

subset:
subset:nieuw
Aanwinsten van de laatste 7 dagen (of twee weken of maand), zonder artikels, tracks & tijdschriften.
In plaats van "nieuw" kan er ook "recent1w" of "laatsteweek" gebruikt worden. Alle opties:
nieuw / recent1w / laatsteweek
nieuw2w / recent2w / laatste2weken
nieuw1m / recent1m / laatstemaand
Kan ook gecombineerd worden met een gewone zoekopdracht, bijvoorbeeld catalogus/?q=boek+subset%3Anieuw

dateentered:now-7d
dateentered:now-7d..
Ingevoerd in de laatste 7 dagen

dateacquired:now-7d
dateacquired:now-7d
Aanwinsten van de laatste 7 dagen (enkel in lokale catalogi, niet op bibliotheek.be)

Andere mogelijkheden om een datum te vormen:
now: vandaag
d, day, days: je kan dagen optellen of aftrekken
m, month, months: je kan maanden optellen of aftrekken
y, year, years: je kan jaren optellen of aftrekken
c, century, centuries: je kan eeuwen optellen of aftrekken

Exacte datum zoeken: 
dateentered:20130624 
Ingevoerd op 24/6/2013

Datumbereiken zoeken: 
..1900: alles tot 1900
bv. alle publicaties uitgegeven na 1900: year:..1900 
2010..: alles na 2010
bv. alle aanwinsten na 2010: dateacquired:2010.. 
1990..1995:
bv. alles ingevoerd tussen (en inbegrepen) 1990 en 1995: dateentered:1990..1995

 

Zoekindexen voor bibliotheekmedewerkers

Deze indexen (PBS-specifieke indexen) zijn vooral bedoeld voor bibliotheekpersoneel. Ze doorzoeken de velden uit het plaatskenmerk. Ze bieden de mogelijkheid om één onderdeeltje van de collectie in de kijker te zetten.

De indexen zijn zo gebouwd dat ze werken per 'branch' (locatienaam). Locatienamen moeten correct gespeld worden, ze zijn meestal samengesteld uit de naam van de gemeente/naam van de locatie. 


pbs-barcode:

  • zoek naar een specifiek exemplaar om het in de kijker te zetten
  • pbs-barcode: combineer je met branchnaam, pipe-teken en de barcode van het gezochte exemplaar
        bv. pbs-barcode:jette|0236982080

pbs-loc:

  • toon de collectie van een bepaalde locatie van de bibliotheek
  • pbs-loc: combineer je met branchnaam, pipe-teken en de volledige locatiecode
        bv. pbs-loc:maldegem|OBMG_MGVA

pbs-subloc:

  • toon de inhoud van een bepaalde sublocatie van de bibliotheek
  • pbs-subloc: combineer je met branchnaam, pipe-teken en de sublocatiecode
        bv. pbs-subloc:gent/hoofdbibliotheek|4F
    PAS OP! Als er een spatie in de naam van de branchnaam zit, moet het geheel tussen aanhalingstekens:
        bv. pbs-subloc:"kortrijk/Centrale bibliotheek|SPR"

pbs-class:

  • toon de inhoud van alles met dezelfde 'Aard van het werk/PK-genre'
  • pbs-class: combineer je met branchnaam, pipe-teken en code van de aard
        bv. pbs-class:Antwerpen/Antwerpen|SPR

pbs-signature:

  • geef weer wat dezelfde signatuur heeft
  • pbs-signature: combineer je met branchnaam, pipe-teken | en de signatuur
        bv. pbs-signature:sint-gillis-waas|738.8

pbs-zizo:

  • toon de records met deze ZIZO-code in het plaatskenmerk. Let op: dit werkt alleen als de ZIZO-code afzonderlijk in het plaatskenmerk doorkomt (niet bij Brussel en PBS Limburg)
  • pbs-zizo: branchnaam pipe-teken en ZIZO-code
        bv. pbs-ZIZO:lokeren|WTUIT

 

Hoe lijstjes maken van je favoriete bibliotheekitems?

Klik tijdens het zoeken in de catalogus op de 'zet op lijst' knop om boeken en andere items op een persoonlijk lijstje te bewaren. Als je nog niet aangemeld bent zul je eerst even moeten aanmelden met je Mijn Bibliotheek profiel. Nog geen profiel? Lees hier hoe je een profiel aanmaakt.

Je kunt een nieuwe lijst maken of een item aan een bestaande lijst toevoegen. 

Een overzicht van al je lijsten vind je terug door bij je gebruikersnaam in het gebruikersmenu de optie lijsten te kiezen. 

Je kunt een lijstje ook downloaden als pdf of csv als je het op je eigen pc wilt bewaren.

Hoe kan ik zien of een item beschikbaar is in de bib?

Doe een opzoeking en klik door naar de detailpagina van het item.

Op de detailpagina zie je aan de rechterzijde meteen een indicatie van het aantal beschikbare exemplaren. Klik op de 'waar staat het' knop of scroll naar beneden om de precieze plaatsing in de bib te zien.

screenshot samenvatting beschikbaarheid

Hoe reserveer ik een item?

Als een item te reserveren is zie je op het detailscherm van het item een Reserveerknop staan. 

Als je nog niet aangemeld bent zul je verzocht worden om aan te melden, vervolgens kun je het exemplaar kiezen dat je wenst te reserveren en krijg je informatie over de eventuele kostprijs.

Wanneer het gereserveerde materiaal voor je klaar staat in de bib krijg je een mailtje of brief toegestuurd door de bibliotheek.

screenshot reserveren

Mijn Bibliotheek (verlengen, lijsten, lidkaarten beheren, ...)

Waarom een Mijn Bibliotheek profiel aanmaken?

Als je een profiel hebt bij Mijn Bibliotheek kun je:

  • jouw ontleende materialen online verlengen of gewenste items reserveren
  • thuis de digitale collecties van de bib bekijken: GoPress krantenarchief, Fundels, e-boeken ...
  • een overzicht van je kosten bekijken
  • lidmaatschappen van verschillende bibliotheken of verschillende gezinsleden samen beheren. Aan één profiel kun je zoveel lidkaarten koppelen als je wenst.
  • lijstjes maken en bewaren van je favoriete bibliotheekitems

Kan ik een mailtje krijgen als het einde van mijn uitleentermijn nadert?

Als je bij het inschrijven bij de bibliotheek je mailadres doorgaf aan de bibliotheekbalie dan krijg je normaal gezien automatisch een mailtje een aantal dagen voor de uitleentermijn verloopt. 

Tip: kijk zeker ook na of de mail niet in een spam-folder is beland.

Krijg je nog geen automatische mails aan? Neem contact op met de bib en dan brengen we dit voor jou in orde.

Hoe koppel ik extra lidkaarten aan mijn Mijn Bibliotheek profiel?

Meld je aan bij Mijn Bibliotheek en kies bij je gebruikersnaam in het gebruikersmenu de optie 'bibliotheken en lidmaatschappen'.

Je ziet een overzicht van alle reeds gekoppelde lidmaatschappen. 

Klik onderaan de pagina op de Voeg bibliotheekkaart toe knop en volg de stappen.

Hoe kan ik een overzicht krijgen van mijn uitleningen en mijn uitgeleende materialen verlengen?

Meld je aan bij Mijn Bibliotheek om je uitleningen te bekijken en om de uitleentermijn van uitgeleende items te verlengen. Nog geen profiel? Volg deze stappen.

screenshot user menu

Wanneer je bent aangemeld kun je het gebruikersmenu gebruiken om je persoonlijke gegevens te consulteren. Het bekijken van je uitleningen vind je als eerste optie terug.

Als je meerdere lidkaarten gekoppeld hebt kies dan de bibliotheekkaart waarvan je de uitleningen wenst te bekijken.

Bij elk item kun je zien wanneer en in welke bibliotheek je het geleend hebt. Je ziet ook hoe lang je uitleentermijn nog loopt, of dat deze vervallen is. Items waarvan je de uitleentermijn kunt verlengen hebben een verlengknop. Zie je geen verlengknop? Dat betekent dat de uitleenvoorwaarden van jouw bibliotheek geen verlenging meer toestaan. Bovenaan het overzicht is er ook een knop waarmee je in één keer alle items die verlengbaar zijn kunt verlengen.